Ygs Sitoplazma ve Organeller Ders Notu

Sitoplazma ve Organeller
Bu ders notumuzda özenle hazırlanmış YGS ders notlarımızdan Sitoplazma ve Organeller Ders Notunu bulabilirsiniz.

SİTOPLAZMA VE ORGANELLER:

Sitoplazma hücre zarıyla çekirdek arasını dolduran peltemsi bir sıvıdır. İçresinde değişik görevler yapan organeller bulunur.

 

1:Ribozom:

  • Virüsler hariç bütün canlılarda bulunur.
  • Etrafında zar yoktur.
  • Protein ve ribozomal RNA ‘dan oluşur.
  • Tek başına E.R’nin zarlarında, çekirdek zarlarında , kloraplast ve mitokondride bulunur.
  • Aminoasitlerden protein sentezinin gerçekleştiği yerlerdir.
  • Hücrede ribozom faaliyeti artığında a.a ve ATP miktarı azalır, su ve protein miktarı artar.

2:Lizozom:

  • Ökaryot canlılarda bulunur.
  • Golgi tarafından üretilir.
  • Bitkilerde sayısı çok azdır.
  • Protein, yağ, karbonhidrat, nükleikasit, mikroplar ve yaşlanmış hücreleri parçalarlar.
  • Canlı öldüğünde lizozom zarları parçalanır ve içinde bulunduğu hücreyi sindirir. Bu olaya OTOLİZ denir.

3: Golgi:

  • Ökaryot canlılarda bulunur.
  • Üst üste dizilmiş keseciklerden oluşur.
  • Salgı yapan hücrelerde sayısı çoktur.
  • Maddeleri depolar, paketler ve salgılar.
  • Yağ, glikoprotein, lipoprotein, selüloz sentezi yapar.Ayrıca Ribozom ve koful oluşumunda görev alır.

4:E.R (Endoplazmik Retikulum)

  • Ökaryotlarda bulunur.
  • Hücrelerde uzanan borucuk ve kanalcıklar sistemidir.
  • Madde iletimini ve taşınmasını sağlar.
  • Lizozom, Golgi, Koful, Hücre ve Çekirdek Zarlarının oluşmasında görev alır.
  • Üzerinde ribozom varsa Granürlü E.R adını alır. Bu E.R ; proteinleri depolar ve golgiye iletilir.
  • Granürsüz E.R ise yağ ve karbonhidratlar depolar golgiye iletir.

5: Sentrozom:

  • Hayvansal hücrelerde bulunur. Fakat dolgun sinir kas hücrelerinde bulunmaz. Ayrıca insanlardaki yumurta ve sperm hücrelerinde bulunmaz.
  • Bitkilerde hücrelerde yoktur.
  • Yapısında DNA bulunur.
  • Birbirine dik şekilde iki sentriyolden oluşur.
  • Hücre bölünmesinde iğ ipliklerini oluşturur.
  • İğ iplikleri ise kromozomları birbirinden ayrılır.

6: Koful:

  • Ökaryolarda bulunur.
  • Çekirdek zarı ve hücre zarından oluşabilir.
  • İçerisinde su, mineral, artık maddeler ve besin maddeleri bulunur.
  • Bitkilerde büyük ve az sayıda, hayvansal hücrelerde ise küçük ve çok sayıdadır.
  • Bir hücreli canlılarda boşaltım kofulu bulunur.
  • Tatlı canlılarda yaşayan bir hücreli canlıların içlerine giren fazla su besin kofulunda toplanır.Aktif taşıma ile dışarı atılır.

7: Mitokondri:

  • Hücrede oksijenli solunumun gerçekleştiği organeldir.
  • Ökaryotlarda bulunur.
  • Kas, karaciğer, böbrek ve beyin hücrelerinde sayısı çoktur.
  • Çift katlı zardan oluşur.
  • Kendine ait DNA, RNA ve Ribozomu vardır.
  • Protein sentezleyebilir.
  • Kendi kendine bölünerek çoğalabilir.
  • İç zarının kıvrımlarına Krista, içini dolduran sıvıya ise Matriks denir.
  • Mitokondri faaliyeti artığı zaman oksijen ve glikoz miktarı azalır. ATP, su ve CO2 miktarı artar.

8: Plastitler:

  • Bitkilerde bulunur, hayvansal hücrelerde bulunmaz.
  • 3 çeşitirler;

1.      Lökoplast:

  • Renksizlerdirler. Bitkinin toprak altı kısımlarında ve depo organlarında bulunurlar.
  • Protein, yağ ve nişasta depo ederler.
  • Diğer bütün plastitler , Lökoplastların değişmesi ile oluşur.
  • Güneş görürlerse kloroplasta dönüşürler.

2.      Kromoplast:

Bitkiye yeşil ışındaki renkleri verir

  • Likopin- kırmızı (Çilek)
  • Karoten- Turuncu (Portakal)
  • Ksantofil- Sarı (Limon)

3.      Kloroplast:

  • Bitkilerde ve öglena da bulunur.
  • Bitkiye yeşil renk verir.
  • Fotosentez burada gerçekleşir.
  • Kendi kendine bölünüp çoğalabilir.
  • Protein sentezleyebilir.
  • Çift katlı zarı vardır.
  • Kendine ait DNA, RNA, Ribozomu ve ETS de bulunur.
  • İçerisinde para gibi üst üste dizilmiş grana bulunur.
  • Grana içersinde klorofil ve ETS bulunur.
  • Bitkide klorofil faaliyeti artığında CO2 ve su miktarı azalır. Oksijen ve glikoz miktarı artar.

Kloroplast ve Mitokondrinin Ortak Özellikleri:

  • İkisinde çift katlı zardan oluşur.
  • İkisinde de DNA, RNA, Ribozom ve ETS bulunur.
  • Protein sentezi yapar.
  • İkisi de kendini eşleyip çoğalabilir.

 Kloroplast ve Mitokondrinin Farkları:

  • Kloroplasta klorofil bulunur. Mitokondride bulunmaz
  • Kloroplastın iç zarı düz mitokondrinin kıvrımlıdır.
  • Mitokondri 24 saat çalışır. Kloroplast sadece gündüzleri çalışır.
  • Kloroplasta fotosentez, mitokondride O2 solunumu geçekleşir.
  • Kloroplast CO2 ve su harcarken , Mitokondride ise O2 ve glikoz harcanır.
  • Kloroplast O2ve glikoz üretilirken mitokondri su ve ATP üretir.

Sayfa No İçerikleri :

  • SAYFA 1: Hücre
  • SAYFA 2: Sitoplazma ve Organeller
  • SAYFA 3: Çekirdek
SAYFA NO:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir